MRU



Na początku marca 2010 roku do Stowarzyszenia Gertruda dotarła informacja o projekcie planu ochrony rezerwatu przyrody znajdującego się na terenie Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego MRU. Projekt ten w głównej mierze zakłada przekształcenie kompleksu MRU tylko i wyłącznie w noclegownię nietoperzy, nie zwracając uwagi na wartość historyczną obiektu.


Stowarzyszenie nie mogło pozostać obojętnie na próbę zniszczenia tego unikalnego na skalę Europy zabytku. Wystosowaliśmy poniższe pismo-protest do wszystkich podmiotów, których ten plan i obiekt dotyczy, tj.


  • Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gorzowie Wielkopolskim,
  • Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Zielonej Górze
  • Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków Delegatura w Gorzowie Wielkopolskim
  • Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego
  • Sejmik Województwa Lubuskiego

Obecnie dostaliśmy odpowiedź od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, że 1 kwietnia będzie miało miejsce spotkanie tychże podmiotów, w celu dyskusji nad oprotestowanym przez nas projektem. O wynikach tej dyskusji mamy zostać powiadomieni.



Poniżej zamieszczamy tekst złożonego przez nas protestu:



PROTEST

W dniu 22.02.2010 opublikowany został projekt zarządzenia Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Gorzowie Wlkp. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody "Nietoperek", mieszczącego się w korytarzach podziemnych i obiektach Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego (MRU).


MRU jest dziełem architektury obronnej o niespotykanej gdzie indziej w Europie skali, przewyższającej słynną linię Maginota we Francji. Jest przedmiotem kilku obszernych publikacji książkowych oraz licznych artykułów naukowych i popularnych. Wpisanie frazy "Międzyrzecki Rejon Umocniony" w wyszukiwarce internetowej powoduje wyświetlenie 10 000 wyników, prowadzących do stron, założonych przez miłośników tych fortyfikacji. Wartość historyczna fortyfikacji MRU została doceniona również przez Polską Organizację Turystyczną, która już w 2003 roku przyznała temu obiektowi certyfikat w Konkursie na Najlepszy Produkt Turystyczny w województwie lubuskim, jak również przez samych turystów, którzy tłumnie przybywają zwiedzać umocnienia w ramach tras turystycznych.


W myśl Art. 20 ust. 1. Ustawy o Ochronie Przyrody (Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220), plan ochrony dla rezerwatu sporządza się z uwzględnieniem uwarunkowań społecznych i gospodarczych - elementy te zostały pominięte w projektowanym planie ochrony.


W projekcie planu ochrony proponowany jest szereg działań, zmierzających do poprawy warunków zimowania nietoperzy, lecz całkowicie ignorujących fakt, że Międzyrzecki Rejon Umocniony jest cennym obiektem zabytkowym i wszelkie prace w nim prowadzone muszą być wykonywane z troską o jego stan techniczny.


Utrzymywanie wysokiej wilgotności powietrza w kubaturach korytarzy i obiektów nadziemnych spowoduje osłabienie wytrzymałości materiałów budowlanych, z których obiekt jest wykonany (beton, cegła, zaprawy wapienne), a przez to jego niszczenie. Jednocześnie pojawia się zagrożenie korozją dla metalowych elementów wyposażenia, szczególnie trudnych w konserwacji elementów pancernych oraz torowiska i zwrotnic kolejki wąskotorowej. Elementy te posiadają nie tylko wartość historyczną, ale także wysoką wartość materialną, i celowe narażanie ich na niszczenie nie wydaje się być działaniem racjonalnym.


Jeszcze większe zagrożenie stanowi proponowane w planie ochrony odtwarzanie i utrzymywanie "otwartych luster wody" czyli miejsc, gdzie korytarze podziemne są zalewane wodą. Zalanie korytarza jest stanem niepożądanym, spowodowanym niedrożnością instalacji odwadniającej, pęknięciem obudowy lub innym uszkodzeniem. Jest to sytuacja awaryjna i w obiektach budowlanych, szczególnie zabytkowych, podejmuje się działania zmierzające do naprawy uszkodzenia i przywrócenia stanu pierwotnego, suchego. W planie ochrony natomiast proponuje się działania odwrotne, pogłębiające niekorzystny dla budowli stan.


Zupełnie niezrozumiała jest propozycja niedopuszczania do osuszania i uszczelniania obiektów naziemnych w sytuacji, kiedy większość obiektów takich właśnie napraw wymaga. Niedopuszczanie do wykonywania koniecznych remontów obiektów nadziemnych doprowadzi do dalszego, nieodwracalnego pogarszania stanu substancji budowlanej i wyposażenia technicznego.


W planie ochrony przewiduje się liczne prace o charakterze budowlanym, stanowiące ingerencję w zabytek, na przykład instalację krat. Wszystkie tego typu prace muszą być konsultowane ze specjalistą w zakresie konserwacji zabytków i uzyskać stosowne zezwolenie od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.


W konsekwencji działania proponowane w projekcie będą prowadzić do degradacji obiektów MRU i ich wyposażenia, i do utraty znacznej części ich walorów zabytkowych, a także do obniżenia ich wartości materialnej.


Kolejnym uwarunkowaniem, pominiętym w projekcie planu ochrony jest potrzeba ruchu turystycznego. Obecnie na terenie MRU funkcjonują dwie trasy turystyczne, na których ruch szacuje się na kilkadziesiąt tysięcy osób rocznie i wykazuje on znaczną tendencję wzrostową. Istnieje więc wyraźna potrzeba rozszerzania ruchu turystycznego i udostępnienia do zwiedzania większych niż dotychczas obszarów MRU. Cel ten powinien być realizowany poprzez poszerzenie zasięgu tras turystycznych, jak również poprzez dopuszczenie niezorganizowanego ruchu turystycznego w okresie letnim, kiedy nie ma zagrożenia niepokojeniem nietoperzy. Propozycje przedstawione w planie ochrony zmierzają w kierunku ograniczania ruchu turystycznego, co spowoduje, że jedna z największych atrakcji turystycznych województwa lubuskiego, o niezwykłej wartości historycznej, ściągająca zwiedzających z całej Polski i z zagranicy, zostanie okrojona do roli lokalnej ciekawostki. 



© Wszelkie prawa zastrzeżone. Na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 1b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych Stowarzyszenie Gertruda wyraźnie zastrzega, że dalsze rozpowszechnianie artykułów i zdjęć zamieszczonych na portalu bez zgody jest zabronione.

Archiwum wpisów | MRU RSS dla tej kategorii wpisów

MRU nie poddało się ekologom!

22 kwietnia 2010

0 komentarzy

MRU nie poddało się ekologom!

Dnia 22.04.2010 roku wpłynęło do nas pismo od Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Zielonej Górze w sprawie ochrony MRU – przed zamianą niego tylko i wyłącznie w noclegownię dla nietoperzy.

Czytaj dalej...